Middeleeuws landbouwsysteem overleeft de twintigste eeuw niet

"Het verdwijnen van de mezzadria had meer voor-dan nadelen"

Vanaf de Middeleeuwen heerste in Toscane een landbouwsysteem dat gebaseerd was op uitwisseling, namelijk de mezzadria. Dit systeem heeft in grote mate het huidige landschap van de streek beïnvloed.

“Kenmerkend voor de mezzadria was een grote landheer die vele kleine boerderijen op zijn terrein had,” zegt landbouwer Vittorio Emmanuele Berti. De boeren en hun families kregen van de landeigenaar de toestemming om een boerderij en grond in gebruik te nemen. De landeigenaar eiste als tegenprestatie de helft van datgene wat de boerderij opleverde.

Landbouwer Vittorio Berti: "Kenmerkend voor de mezzadria was een grote landheer die vele kleine boerderijen op zijn terrein had"

Architect Giovanni Corti: "De gebouwen hadden een specifieke indeling"

Vlotte productie

"De gebouwen hadden een specifieke indeling. Op het gelijkvloers waren de stallen, op de eerste en tweede verdieping woonden de boerenfamilies,” zegt architect Giovanni Corti. Iedere boerderij was automatisch in handen van de oudste man. Het was zijn taak om ervoor te zorgen dat de families zoveel mogelijk voedsel produceerden. De grond van de landeigenaar werd opgedeeld in kleine lapjes grond.

Opbrengst

De boeren moesten hun landeigenaar aanvankelijk enkel een redelijke opbrengst leveren. Aan het einde van het jaar was er een dag van afrekening. Wanneer de landeigenaar niet tevreden was over de opbrengst, dan kon hij de familie wegsturen.

Later werden door de landeigenaars rentmeesters aangesteld die op de boerderij woonden. Dit systeem was echter niet waterdicht. De rentmeesters waren zowel tegenover de landeigenaar als tegenover de boeren corrupt.

Effectiviteit

De mezzadria was eeuwenlang eerlijk en effectief. Maar rond de 20ste eeuw nam de effectiviteit af. De landeigenaars en de pachters begonnen elkaar te wantrouwen. Bovendien stapten er door de Tweede Wereldoorlog vele boeren uit het systeem en maakten ze kennis met een andere wereld. Halverwege de jaren ’50 bleek dat de helft van de pachters de boerderijen hadden verlaten. “Het verdwijnen van de mezzadria had meer voor- dan nadelen. Alle winst die de boeren maakten konden ze nu voor zichzelf houden,” zegt Berti nog.

Chianina en Mezzadria

Ten tijde van de mezzadria had de Chianina een andere functie dan vandaag. “Vroeger werkte de Chianina op de velden. Nu wordt ze enkel nog gekweekt voor haar kwaliteitsvlees,” besluit Berti.

wsc

back